Kur'an Misalleri -2



Misal ile anlatım tarzında birkaç öğe var:

1-Benzeyen (anlatılan şeydir)
2- Kendisine benzetilen (misal verilen şeydir)
3- Benzetme yönü (iki şeyin benzerlik yönü)
4- Benzetme edadı (gibi, sanki, kadar, adeta, tıpkı kelimeleri) ki cümle içinde kullanılmayabilir örnek: Gül tenli bebek (bebeğin teni gül gibi tazedir denmiyor) benzetme edatının kullanılmadığı ifadelere teşbih-i beliğ deniyor. (Güzel teşbih)

Edebiyat bilimi, misal ile anlatım tarzı hakkında, “aralarında benzerlik olan iki şeyden biri zayıf, biri kuvvetli olandır” diyor.

Burada özellikle vurgulamak istediğim bir şey var:
“Asıl anlatılan şey, verilen misalin kendisi değildir, Onunla anlatılan şeydir.”

Verilen misal, anlatılan şeyin karşısında daha güçsüz bulunuyor. Verilen örnekler kesinlikle yaşanmıştır, fakat verilen örnek gerçekte olsa da olmasa da bu, anlatılan gerçeğin karşısında önemini tamamen kaybediyor çünkü; bu noktada misal olarak verilen mucizeleri veya olayları, görenlerle görmeyenler arasında bir fark kalmıyor. Çünkü asıl anlatılan şey misalin kendisi değil, onunla anlatılan, herkesin gördüğü ve içinde yaşadığı durumdur.

Diğer bir yönden de, mucizeleri gören ve görmeyenler arasında eşitsizlik gibi bir durum, bu yüzden söz konusu olmuyor.

Tüm Rasul ve kavimlerin kıssaları, şu an yaşanan bir gerçeği anlatıyor. Kuran’daki birçok olayın / olgunun hangi gerçeği anlattığını yaşadığımız hayattaki benzeri duruma bakarak görebiliyoruz.

“Kur’an’da Mecaz İfadeler” Yazımızda Kur’an misallerinden ilki olarak “Kitap” misalini anlatmaya çalışmıştık.

Kur’an kendisini, Kâinat kitabına misal olarak vermektedir.

Misal ile anlatım tarzına göre:

1- Benzeyen: Kainat

2- Kendisine benzetilen: Kur’an

3- Benzetme yönü: bu kitabın Allah’tan başkaları tarafından asla yapılamayacağı gerçeğidir.

4- Benzetme edatı (gibi) kullanılmamış, hatta “benzeyen” başka yerlerde farklı şekillerde ifade edilmiştir. Bunun nedenlerini düşünmenizi tavsiye ederim.

Yaşayan gerçekler var, onları anlatmak ve gözlerimizi açmak için Kur’an’da yine yaşanmış benzeri olaylar misal verilmektedir.

Kur’an misallerinden ikincisi olarak bu bölümde İsrailoğullarını örnek alıyoruz.
İsrailoğulları misali ile kimler anlatılıyor?

İsrail oğullarını alemlere üstün kılan nedir? Onlara verilen büyük nimetler nedir?

1-     İçlerinden büyük bir “Nebi” çıkarılması,

2-     Her şeyi açıklayan, doğru ile yanlışı ayıran / mümin ile inkarcıyı ayıran, büyük haberi (ahiret) veren, doğruya hidayet eden “Kitap” verilmesi,

3-     İçlerinde bulunduğu Zulüm düzelerinden kurtarılmaları vb.

4-     Cennet yurdunun vaad edilmesi,

5-     Daha birçok benzeyen önemli yönler mevcuttur.

Benzeme yönlerine bakarsak İsrailoğullarına verilen bu büyük nimetler genel olarak “insanlığa” özel olarak “Müslümanlara” verilmiştir. Değil mi?

Turgut Sak
turgutsak@gmail.com
İstanbul-01
.08.2006
http://sufizmveinsan.com


Üst Ana sayfa e-mail