3.Bölüm

Bu bölümde anakartlar hakkında ince ayar bilgilerini ve gerçekten de işimize çok yarayacak olan, bizi uğraştırmaktan kurtaracak bazı ayarları öğreneceğiz. Örneğin yazıcı, tarayıcı ya da fax-modem kurarken anakart üzerinde yapılması gereken bazı standart ayarlar, ayrıca dahili ve harici fax-modem kurarken hangi ayarlara başvuracağımızı, Ram’ lerle anakart arasındaki bağlantı noktalarını inceliklerini öğrenmiş olacağız.

Bilgisayarımızın performansını doğrudan etkileyerek gözle görülebilir bir şekilde hızlanmasının sağlanması, bazı kartların işletim sistemleriyle aralarındaki ilişkiler de göreceğimiz konular arasında.

CHIPSET Features Setup :

Anakartın yonga seti ile ilgili ayarlar bu kısımda bulunur. Günümüzde çoğu anakartta bulunan yonga seti ve bellek ayarları ile ilgili seçenekleri bu bölümde inceleyeceğiz.

EDO Auto Configuration.

Bu ayar genelde default olarak 60 ns’ ye (nanosaniye) ayarlanmıştır. Eğer EDO RAM tipimizi biliyorsak 50 ns’ lik ve 70 ns’ lik RAM’ imiz varsa buna göre ayarı 50 ya da 70 ns’ ye getirebiliriz. EDO RAM ile ilgili diğer ayarlar teknik bilgi gerektirdiğinden olduğu gibi bırakmakta yarar var.

SDRAM Configuration.

Sistemimizde SDRAM tipi bellek kullanıyorsak ki, çoğumuz en az Celeron işlemcili PC kullanıyoruz ve Celeron PC’ lerden başlayarak SDRAM kullanılır. Bellek hızımızı buradan belirleyebiliriz. LX yonga setli anakartlarda 8, 10 veya 12, BX anakartlarda 100 MHz’ lik RAM kullanılıyor ve 6 ya da 8 ns olmalıdır. SDRAM ile ilgili diğer bilgiler de teknik bilgi gerektirir. Ayarları olduğu gibi bırakıyoruz.

8/16 Bit I/O Recovery Time.

8 ve 16 bitlik ISA kartlar için zamanlama. Default ayarlarda bırakılmalıdır.

Memory Hole at 15M-16M.

Bu ayarı “Enabled” yaparsak, belleğin 15-16 MB arasındaki kısmını bu ayarı özellikle gerektiren ISA kartlara ayırır. Sistemimizde ISA kart yoksa ve bu ayar hâl⠓Enabled” sa sistem belleği 1 MB az gözükebilir. Özel bir durum olmadıkça bu ayarı “Disabled” olarak bırakmalıyız.

PCI 2.1 Support.

Bazı BIOS’ larda bulunan bu ayar, PCI 2.1 standardının desteklenmesini sağlar. “Enabled” konumunda bırakılmalıdır.

DRAM are xx bits wide.

Pariteli bellek kullanıyorsanız bunlar 36 bit’ lik olarak kabul edilir. Örneğin iki pariteli  bellek modülü varsa bu ayar 72 olarak görünür. Paritesiz bellekler ise 32 bit’ liktir. Yine iki bellek modülü varsa bu ayar 64 görünür.

Data Integrity Mode.

Hata düzeltmeli (ECC) bellek kullanıyorsanız bu ayar ECC yapılmalı, aksi halde Non-ECC olarak bırakılmalıdır.

Onboard Serial Port 1.

Birinci seri portun bellek adresini ve IRQ’ sunu gösterir. Bazı dahili modemler bu portu (COM1) kullanır ve seri portun iptal edilerek dahili veriyoluna yönlendirilmesini gerektirir. Bu durumda seri port “Disabled” ayarına getirilir. Seri Port 1’ in default bellek adresi ve IRQ’ su 3F8H/IRQ4’ tür.

Onboard Serial Port2.

İkinci seri portun adresini ve IRQ’ sunu gösterir. Seri port 1 için söylediklerimiz bu port için de geçerlidir. Seri port 2’ nin default bellek adresi ve IRQ’ su 2F8/IRQ3’ tür.

On Board Parralel Board.

Paralel portun bellek adresini ve IRQ sunu gösterir. Default değeri, 378H/IRQ7’ dir. Bir PC’ ye paralel portlu giriş çıkış (I/O) kartı bağlanarak paralel port sayısı üçe çıkarılabilir. Ancak bu bellek adresi ve IRQ’ larında çakışma olmamalıdır.

Paralel Port Mode.

Default ayar “normal” dir. Bu, portun normal hızda, ama tek yönlü çalışmasını sağlar. EPP Modu portun çift yönlü ve maksimum hızda çalışmasını, ECP çift yönlü ve maksimum veri transfer hızından daha hızlı çalışmasını, ECP+EPP modu ise normal hızda çift yönlü çalışmasını sağlar. Özellikle tarayıcı, yazıcı gibi cihazlar bu modları kullanır.

ECP DMA Select.

ECP modu hızlıdır,ama bir DMA (Direct Memory Access-Doğrudan Bellek Erişimi) kanalının kendisine ayrılmasını ister. Seri porta ECP veya ECP+EPP modlarından birini kullanan bir aygıt takmışsanız ve seri portu buna göre ayarlamışsanız, işte bu seçeneği default ayarı olan “Disabled” dan çıkarıp DMA1 veya 3 kanalına ayarlamalısınız.

UART2 Use Infrared.

Bu ayar “Enabled” konumuna getirildiğinde, anakart üzerindeki infrared özelliği devreye girer ve ikinci seri UART portu anakart üzerindeki infrared konnektörüne ayırır. Infrared cihazlar, kablo gerektirmeden kızıl ötesi ışınlarla PC ile veri alışverişinde bulunurlar; ancak bunun için sisteme bu konnektör yardımı ile bir IrDA alıcısı bağlanmalıdır. IrDA alıcımız yoksa bu ayarı “Disabled” da bırakabiliriz.

Onboard PCI IDE Enable.

Bu ayarı kullanarak birincil IDE kanalını, ikincil IDE kanalını veya her ikisini birden (“boot” seçeneği ile) aktif konuma getirebilirsiniz. Normalde her iki IDE kanalını da açık tutmalısınız, ancak sadece SCSI sürücüye sahip sistemleri için her iki kanal da “Disabled” konumuna getirilebilir.

IDE Master/Slave PIO/DMA Mode.

IDE kanalına (o veya 1) master ve slave olmak üzere ikişerden dört IDE sürücü bağlanabilir. IDE aygıtları farklı modlara (0,1,2,3) sahip olduğu için bunların bağımsız olması gerekir. Bu ayarı Auto konumuna getirirseniz, IDE sürücüleriniz optimum performansa göre ayarlanır.

CPU Warnig Tempature.

İşlemci ısısı kaç dereceye gelince sistemin alarm vereceğini belirler. İşlemci ısısının üst ve alt baremini buradan belirleyebilirsiniz. İşlemci ısısı buradaki limitleri aşarsa, sistemde kurulu uyarı mekanizması devreye girer.

Current CPU Tempature.

Anakartımızda ısı sensörleri varsa, işlemci ısısını gösterir.

Current System Tempature.

Sistemimizde (anakartın çeşitli yerlerinde) ısı sensörleri varsa, bu alan sistem ısısını gösterir.

Current CPUFAN 1/2/3 Speed.

Anakartımızın bu iş için bir denetleme sistemi varsa sistemimizdeki üç CPU fanının hızını gösterir.

İstanbul - 05.02.2002
http://sufizmveinsan.com

Kaynak:
Bilgisayar Okulu Dergisi – Fasikül 5

 


Üst Ana sayfa e-mail